Wiosna to czas odrodzenia i świeżego startu… ale także okres zwiększonego ryzyka różnych dolegliwości u koni. Zmiana temperatury, wilgotne podłoże, pierwsze wypasy i wahania pogody mogą wpływać na zdrowie wierzchowca. Sprawdź, na co szczególnie warto uważać.
🌱 1. Ochwat – groźna choroba kopyt
Co to jest?
Zapalenie tworzywa kopytowego – może prowadzić do trwałego uszkodzenia kopyta i kulawizny.
Dlaczego wiosną?
Nagła zmiana żywienia – szczególnie zbyt szybkie wprowadzenie świeżej trawy – to jeden z głównych czynników ryzyka.
Objawy:
✓Kulawizna, zwłaszcza przednich nóg
✓Koń odciąża chore kończyny, staje w nietypowej „podpartej” postawie
✓Kopyta są ciepłe w dotyku, pulsujące przy koronce
✓Niechęć do ruchu, sztywność, grymasy bólu
✓Czasem lekka gorączka
Uwaga: Jeśli podejrzewasz ochwat – natychmiastowa konsultacja z weterynarzem jest kluczowa.
Profilaktyka:
Stopniowe wprowadzanie pastwiska, ograniczenie paszy wysokoenergetycznej, regularna kontrola kopyt.
💧 2. Biegunki – problem przy zmianie żywienia
Wiosenna trawa jest bardzo bogata w cukry, co może powodować:
✓Nagłe biegunki
✓Zaburzenia trawienne
✓Kolki
Co robić?
✓Przez pierwsze 2 tygodnie wypasać konia tylko przez krótki czas (od 15–30 min dziennie).
✓Wprowadzać probiotyki i dodatek włókna do diety.
🦟 3. Alergie i świąd – sezon na owady i kurz
Wiosną wzrasta:
✓Stężenie pyłków
✓Kontakt z kurzem z siana i słomy
✓Obecność owadów
Może to prowadzić do:
✓Pokrzywek
✓Drapania grzywy i ogona (tzw. sweet itch)
✓Kaszlu i duszności (RAO)
Jak zapobiegać?
– Używać derek przeciw owadom
– Regularnie myć grzywę i ogon
– Stosować środki antyalergiczne i przeciwświądowe
🐛 4. Pasożyty – czas na odrobaczanie
Na wiosnę koń narażony jest na wzrost aktywności:
✓Owsików
✓Glist
✓Słupkowców
Objawy:
✓Pocieranie ogonem (owsiki)
✓Matowa sierść, spadek kondycji mimo dobrego apetytu
✓Nawracające biegunki, kolki
✓Nerwowość lub problemy behawioralne (zwłaszcza u młodszych koni)
✓Widoczne pasożyty w kale (rzadziej)
Zaleca się badanie kału i dostosowanie odrobaczania do rzeczywistej ilości pasożytów – nie odrobaczamy „w ciemno”!
🌧 5. Gruda i inne choroby skóry
Wilgotna ziemia + błoto = idealne warunki dla bakterii i grzybów.
Najczęstsze problemy:
✓Gruda – zmiany zapalne na pęcinach, czasem ropne
✓Łupież, egzema – łuszczenie się skóry
Objawy grudy:
✓Strupki i zaczerwienienia w dolnej części nóg (najczęściej tylne pęciny)
✓Wrażliwość na dotyk, czasem opuchlizna
✓Wilgotne, sączące się ranki
✓W bardziej zaawansowanych przypadkach: bolesność i kulawizna, nieprzyjemny zapach
Objawy łupieżu/egzemy:
✓Łuszczenie się skóry (szyja, kłąb, zad)
✓Świąd, drapanie się konia
✓Zmiany skórne o różnym nasileniu, czasem z wypadaniem sierści
Uwaga: Zaniedbana gruda może prowadzić do poważnych infekcji – warto działać wcześnie.
Zadbaj o:
✓Utrzymanie nóg w suchości
✓Czyszczenie po każdej jeździe
✓Maści ochronne i osuszające
🐴 6. Mięśniochwat (typu Rhabdomyolysis)
Co to jest?
Mięśniochwat, znany także jako zespół sztywności mięśniowej lub rhabdomyolysis, to stan, w którym dochodzi do uszkodzenia mięśni szkieletowych i uwolnienia ich zawartości do krwiobiegu. Może wystąpić u koni, które są nadmiernie wysiłkowane lub stresowane, szczególnie w okresie wiosennym, gdy zwierzęta wracają do pracy po zimowej przerwie.
Objawy:
✓Sztywność mięśni, szczególnie w okolicy grzbietu i nóg
✓Ból przy dotyku, koń może unikać wchodzenia w stajnię lub wsiadania
✓Pocenie się, nieadekwatne do temperatury otoczenia
✓Nadmierne napięcie mięśni – koń porusza się "sztywno", z trudem
✓Wzrost temperatury ciała
✓Ciemna, czerwonawa mocz (spowodowana uszkodzeniem mięśni) – to bardzo niepokojący objaw
Czynniki ryzyka:
✓Zbyt intensywny wysiłek po okresie odpoczynku
✓Niewłaściwa dieta (brak odpowiednich minerałów, w tym magnezu i potasu)
✓Zmiany pogody i temperatury, szczególnie jeśli koń nie jest przyzwyczajony do zmiany warunków (np. po długim okresie bez pracy)
✓Przemęczenie (praca w wysokiej temperaturze, stres)